Một số yếu tố về chụp ảnh bằng điện thoại

Hướng Sáng

1. Ánh sáng thuận
là nguồn sáng chiếu từ phía sau máy ảnh, cùng hướng ống kính chiếu thẳng đến chủ thể. Hướng sáng này phủ ánh sáng trên toàn bề mặt chủ thể và rất nhiều người sử dụng. Hướng sáng này có độ tương phản thấp vì bóng của vật thể nằm khuất phía sau chủ thể, máy ảnh không ghi nhận được phần đó mà chỉ ghi nhận được vùng phủ sáng phía trước,.

Chụp thuận sáng đạt được màu sắc đều, nhưng thiếu vùng tối tương phản nên bức ảnh ít có chiều sâu, không nổi khối. Bề mặt chủ thể sáng đều, bóng đổ ra phía sau chủ thể

2. Ánh sáng một bên
: nguồn sáng từ một bên theo hướng 45 độ đến 90 với chủ thể từ hướng ống kính và có góc xiên so với mặt đất. Ánh sáng xiên tạo nhiều bóng đổ nhiều hơn. Ánh sáng xiên ngang có độ tương phản cao, người chụp khó xử lý hơn thuận sáng, phù hợp với thời điểm mặt trời bình minh hoặc hoàng hôn, ảnh ấn tượng hơn.

Ánh sáng xiên một bên luôn làm nổi bật hình dạng vật thể và thể hiện chiều sâu chủ đề. Chủ thể nửa sáng nửa tối.

3. Ánh sáng ngược
: nguồn sáng chiếu từ phía sau chủ thể. Ngược sáng tạo độ tương phản cực kỳ cao, tạo bóng trực diện với ống kính. Đây là hướng sáng khó sử dụng nhất nhưng là hướng sáng gây ấn tượng mạnh mẽ nhất và dễ tạo cảm xúc cho người xem, nếu người chụp kiểm soát được. Tránh để ánh sáng chiếu trực tiếp vào ống kính, dễ làm bức ảnh loé sáng ngoài ý muốn.
Thường chụp không để mất chi tiết phần sáng, hậu kỳ để thể hiện chi tiết phần tối hoặc dùng kỹ thuật HDR, hoặc chế độ chụp HDR có sẵn trên điện thoại chụp hiệu quả trong hoàn cảnh ngược sáng.

Đo Sáng

Riêng dòng Galaxy Camera của Samsung có thể tách điểm lấy nét và điểm đó sáng riêng biệt, hầu hết giao diện chụp của điện thoại điểm đo sáng và lấy nét là một. Bạn thử chạm tay vào màn hình, chúng ta nói cái hình vuông nhấp nháy trên màn hình thường là điểm đo sáng và lấy nét vật thể cần chụp. Bạn thử chạm vào nhiều vùng sáng / tối khác nhau, bạn sẽ thấy hình vuông đo sáng đó hoạt động (đo sáng và điều chỉnh ánh sáng toàn khung thay đổi khác nhau). Do vậy, đo sáng vào đâu để kiểm soát được ánh sáng cho bức ảnh và thể hiện ý đồ chụp là rất quan trọng

Khi đo sáng để chụp phong cảnh, khu vực cần phải cân nhắc là bầu trời. Nếu điện thoại có cho phép chỉnh các thông số Manual như các loại Lumia, HTC One, Samsung, Zenfone, Oppo … thì mình thường đo sáng ngay mặt đất và tăng EV + 1 hoặc +2 tuỳ hoàn cảnh.

Nếu chủ ý muốn tạo bóng đen (silhouette) cho cảnh vật chân trời thì đo sáng ngay ở phần bầu trời. Một số tình huống muốn silhouette mạnh hơn thì đo sáng bầu trời và giảm EV -1 hoặc -2 hoặc nhiều hơn tuỳ hoàn cảnh cụ thể.

Với nguồn sáng có độ tương phản trung bình thì đo sáng vào vật thể cần nét và nhấn mạnh nhất.
Với cảnh có sự phản chiếu ánh sáng mạnh như bãi cát thì thường đo sáng vào chính nó.

Thời điểm ánh sáng
Với ảnh phong cảnh, thời điểm chụp rất quan trọng. Người chụp thường tận dụng giờ vàng, là thời gian mặt trời nằm ở vị trí thấp, tạo ra ánh sáng ngược hay ánh sáng xiên nghiêng. Thường ánh sáng sẽ tốt nhất khi mặt trời mọc và kéo dài sau đó khoảng 15 phút, và từ trước khi mặt trời lặn 15 phút cho đến khi lặn hẳn.

Buổi sáng:
Buổi sáng, trời quang thì ngay sau bình minh sẽ có ánh sáng dát vàng mọi cảnh vật làm mọi màu sắc đều ấm lên rực rỡ.

Không có kính lọc màu nào có thể so sánh được với màu sắc ấm của ánh sáng bình minh. Các cảnh vật nổi bật đường nét và lộ rõ hình khối với độ tương phản sáng tối quyến rũ trong nguồn sáng tạt nghiêng.

Phải chụp thật nhanh, bởi vì ánh sáng này không kéo dài lâu và mặt trời lên cao thì màu sắc chuyển sang màu trắng dần.

Ai thích chụp bình minh thì phải chịu khó dậy sớm, mặt trời không chờ người ngủ nướng. Chuẩn bị máy móc và chờ đợi khoảnh khắc bình minh. Rất nhiều bạn đã bỏ công đi xa và hụt khoảnh khắc vì dậy muộn.

Buổi chiều:
Ánh sáng xế chiều cũng nhuộm cảnh vật trong màu vàng ấm nóng nhưng chiều càng xuống thì màu sắc càng đỏ dần cho đến khi trời tối.
Ánh áng không mạnh để nổi bật chi tiết cảnh vật dưới đất như buổi sáng, nhưng bầu trời hừng sáng tạo nền cho chủ đề ảnh silhouette tuyệt đẹp.
Đừng bỏ về khi trời chưa tối hẳn. Lúc mặt trời lặn là lúc nhiều cơ hội chụp ảnh hơn khi bắt đầu lặn. Ánh sáng phản chiếu lên trên đám mây dễ tạo tia sáng biến động tạo ra hiệu ứng màu đỏ, cam, xanh, tím rất đẹp.
Hoàng hôn rất dễ chụp. Chỉ việc canh nét ở vô cực, tại đám mây hoặc gần cạnh mặt trời hoặc ngay chính mặt trời và bấm máy. Nếu muốn lấy thêm chi tiết mặt đất hay mặt nước thì đo sáng xa mặt trời một chút hoặc nếu điện thoại có chỉnh Manual thì giảm tốc độ màn trập một hai nấc.

Màu sắc

Màu sắc là một thành phần trong bố cục chung, ta ũng cần phải xem xem màu sắc hoà trộn hay tách biệt giữa các thành phần và chủ đề chính thế nào.

Màu sắc hài hoà hay xung đột nhau, nóng hay lạnh, tươi sáng hay mờ đục? Chụp một người dưới ánh sáng xuyên qua lá cây thì gương mặt hơi xanh lá, một con bò trắng trong bóng râm của cánh đồng cỏ và bầu trời xanh thì con bò cũng hơi xanh lơ, bóng của toà nhà trên nền cát trắng trong ánh nắng chiều hoàng hôn thì cũng sẽ có màu hồng hồng…

Màu sắc đó không phải là màu sai lệch, mà trong hoàn cảnh ánh sáng đó sự vật mang màu sắc như vậy. Người xem cho là bất bình thường bởi người ta vốn quen nhìn màu theo ký ức mọi sự trong nguồn sáng trắng ban ngày chứ không phải xem chúng với màu sắc đích thực của từng hoàn cảnh sáng.

Màu sắc mang tính chất độc lập, không có màu nào là màu thực cả. Màu da không phải cứ luôn hồng hào, sạm nắng hay trắng ngà… chúng thay đổi theo sự thay đổi của màu sắc ánh sáng của từng cảnh huống cụ thể. Một vật dưới ánh sáng vàng bình minh thì sẽ có màu thiên vàng là đúng thực như thế.
Màu sắc bị lạm dụng quá sặc sỡ chưa chắc là màu tạo hiệu quả, trái lại màu dịu nhạt, đục, hiếm khi được sử dụng lại thu hút sự chú ý. Người chụp dám vứt bỏ những tiêu chuẩn bình thường vì đam mê sáng tạo.

Xem xét và phối cảnh

Phối cảnh tuỳ thuộc vào ý đồ của người chụp và mục đích, không hề có một phối cảnh duy nhất hay phải tuân theo khuôn khổ bất dịch nào. Chẳng hạn nhìn một cảnh có những đường dẫn song song kéo dài sẽ gặp nhau ở một điểm hội tụ nào đó, trong khi thực tế là song song, và máy ảnh sẽ ghi nhận đúng sự hội tụ này.

Khi chụp phong cảnh, ta thường chụp những vật thể rất lớn và cuối cùng thấy khó chiu khi thấy những vật thể ấy trong ảnh rất nhỏ và không ấn tượng. Ta phải dịch chuyển vị trí bấm máy, ở khoảng cách đủ xa hoặc đủ gần để vật thể hay hình người tương đối đủ nhỏ thì phong cảnh có vẻ lớn rộng hơn. Tương phản tỷ lệ các thành phần trong khung ảnh là điều cần xem xét khi chụp.

Hình thành phong cách riêng

Mỗi người đều phải cố gắng khai thác tối đa khả năng của từng chiếc điện thoại có thể làm và khả năng của chính mình. Dù bạn cầm trên tay chiếc điện thoại hãng nào hay đời nào, chúng đều có thể tạo những khung hình ưng ý nhất định. Ngược lại, có rất nhiều hội tập thể đồng hoá với nhau một kiểu chụp ảnh mà không hề kích thích phát triển phong cách cá nhân.

Thường thường ta vẫn nghe hoặc thấy những tác động kiểu: dư luận ảnh hưởng phong cách “Người xem sẽ nói gì?”, phù phiếm cá nhân “ước gì mình được như ông ấy?”, kiểu sức ì bản thân “việc gì phải vất vả thế cho mệt? Cứ chơi vui như mọi người, chả ai cần thấy sự khác biệt”, kiểu bắt chước khung ảnh của người khác “nói cho cùng tụi nó đều ăn cắp ý tưởng của nhau cả mà!” … Phong cách cá nhân phân biệt chính mình với đám đông.